Tajemnica psychiatryczna, a proces karny

Tajemnica psychiatryczna

Tajemnica psychiatryczna, a proces karny

Prawne aspekty tajemnicy psychiatrycznej uregulowanej w art. 50 ust. 1 ustawy z 19.08.1994r. o ochronie zdrowia psychicznego. Poznaj specyficzny charakter jaki ma tajemnica leczenia psychiatrycznego. 

Zdrowie psychiczne jest fundamentalnym dobrem osobistym człowieka

Jest to arenga do omawianej ustawy. Tajemnica psychiatryczna jest więc traktowana poważnie 

i już na samym początku ustawa o ochronie zdrowia psychicznego podkreśla powagę regulowanej materii. Tajemnica psychiatryczna w polskim prawodawstwie nakłada obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej obowiązuje w zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz lekarza psychiatry. Ustawa psychiatryczna  zawiera specyficznie zbudowany obowiązek zachowania poufności, a także związany z nim zakaz dowodowy. 

Tajemnica psychiatryczna

Zakaz dowodowy jest bezwzględny

Nie jest możliwe uchylenie ani modyfikacja normy zawartej w artykule 53 ustawy psychiatrycznej wprowadzającej bezwzględny zakaz dowodowy. Dodatkowo, zakazem objęta jest każda osoba, niezależnie od funkcji czy wykonywanego zawodu, jeśli wykonuje czynności określone w ustawie. Są nimi na przykład: zapobieganie zaburzeniom psychicznym, czy promocja zdrowia psychicznego.

Oznacza to, że nawet po wyrażeniu gotowości do złożenia zeznań przez osobę dysponującą informacjami osoby wskazanej hipotezą art. 52 na okoliczność popełnienia czynu zabronionego, kiedy strony postępowania zgłoszą w toku rozprawy wniosek dowodowy o przesłuchanie jej, sąd powinien oddalić wniosek dowodowy z uwagi na niedopuszczalność przeprowadzenia dowodu. 

Dodatkowy zakaz

Rozważając problem: tajemnica psychiatryczna, a proces karny warto wiedzieć, że wspomnianym bezwzględnym zakazem dowodowym objęty jest również tzw. zakaz utrwalania samooskarżeń w dokumentacji leczenia. Lekarz prowadzący dokumentację musi dopilnować, aby czyniła zadość wymogom dokumentowania przeprowadzonych badań oraz czynności, jednocześnie nie zawierając oświadczeń obejmujących przyznanie się do czynu zabronionego. Dotyczy to zarówno komunikatów werbalnych i niewerbalnych pozwalających na jednoznaczny wniosek, co do faktu popełnienia przez chorego czynu zabronionego.

Zakazy budzą silne kontrowersje

Tak silne ograniczenia narzucone na osoby, które obowiązuje tajemnica leczenia psychiatrycznego budzą liczne kontrowersje. Utrudniają one dochodzenie do prawdy materialnej przez organy ścigania. Z jednej strony powyższe hamulce dla wymiaru sprawiedliwości wydają się zasadne, gdyż bez nich osoba o przestępczych skłonnościach nie miałaby możliwości otrzymania pomocy i wsparcia od instytucji i ośrodków niezbędnych do zmiany zachowań. Z drugiej jednak, ciężko odeprzeć argumenty o osłabieniu powyższych zakazów dowodowych w przypadku podejrzenia najcięższych przestępstw- niemogących znaleźć oparcia w dowodach. Zakazy pozostają jednak niezmienne, gdyż nie można lekceważyć standardów cywilizacyjnych, które przemawiają za nienaruszalnością procesu leczenia zaburzeń psychicznych oraz ochroną dobrej woli jaką wykazują się chorzy podejmując terapię.